Blog

Akıllı Sözleşme Nedir?

19.6.2020

Akıllı sözleşmeler 1993 yılında geliştirilen, 2018’de tamamıyla veri bloklarına kaydedilerek denenen ve günümüzde hala geleceğin dijital trendlerinden biri haline dönüşecek olan, geriye dönük işlemlerin mümkün olmadığı bir sözleşme sistemidir. Dünyanın gerçek anlamda ilk akıllı sözleşme örneği Blockchain üzerinden, Ethereum tarafından gerçekleştirilmiş ve merkezi olmayan P2P modeliyle sağlanmıştır.

Günümüz dünyasında ticaret ilişkilerinin ve işleyişlerinin de tamamen dijitalleşmesi durumu söz konusuyken, akıllı sözleşmelerin yakın gelecekte şirketler arasındaki ilişkilerde son derece önemli bir araç olacağı öngörülmektedir.

Akıllı sözleşmeler aracı olmaksızın yapılan ve geriye dönük değişimin mümkün olmadığı işlevsel sözleşmelerdir. En basit anlatımıyla otomatlar bunun için güzel bir örnektir. Parayı otomata atarız, kodu gireriz ve dilediğimiz şeye otomat aracılığıyla ulaşırız. Akıllı sözleşmeler de bu temele dayanarak, önceden belirlenmiş bir kod parçacığının belirli bir veri (para, data vs.) ile harekete geçmesine ve aradaki 3. kişileri ortadan kaldırarak işlemi yapmayı sağlıyor ve bunu yaparken tüm süreci şeffaf bir şekilde gösterdiği gibi dışardan istenmeyen müdahaleleri engelleyebilecek şekilde şifreliyor. Ethereum tabanlı gerçekleştirilen akıllı sözleşme işlemlerini, Ethereum geliştiricisi Vitalik Buterin bir blockchain zirvesinde nasıl işlediğini şöyle açıklıyor: "Sözleşmeler bilgisayar diline dönüştürülüp bloklara kayıt ediliyor. Dağıtık defterlere kopyalanan sözleşmelerde taraflar yüzde 100 anonim olarak tutuluyor. Kod parçacığı belirli görevler ve detaylar belirlenerek (zaman sınırı, nereden nereye ne gideceği gibi) hazırda bekliyor. Zamanı geldiğinde de işlemi yerine getirmek için harekete geçiyor ve gerekli şartlar sağlanıyorsa işlem başarılı bir şekilde tamamlanıyor veya tamamlanmadan iptal ediliyor."

Akıllı sözleşmelerin faydaları nelerdir?

  • Aracı kurum ve kuruluşları, avukatları ortadan kaldırdığı ve tüm süreci kendi kendine işleyen bir hale getirdiği için süreci hızlandırır.
  • Aynı şekilde bu aracı kurum ve kişileri ortadan kaldırdığı için giderlerin en aza inmesini sağlar.
  • Şifrelenip dağıtık defterlerde tutulduğu için kaybetmenize imkan yoktur. Yüzlerce yedeği bulunur.
  • Olası hataların önüne geçer. Çünkü sistem otomatik hale getirildiği için manuel dokunuşlardan uzaktır.

Yine de akıllı sözleşmeler için %100 güvenlidir demek çok da doğru olmamakla beraber, hacklenmesi de son derece güçtür.

İşNet olarak, geleceğin dünyasının içinde bulunmanın heyecanını taşımakla birlikte, bu dünyaya dair hazırlıklarımızı da son derece güçlü bir alt yapıyla sürdürmeyi hedefliyor ve çalışıyoruz.

Kaynak 1

Kaynak 2